HET 60-JARIG BESTAAN VAN DE MARIAGROT IN OIRSBEEK

Op 30 mei 2006 is het zestig jaar geleden dat de Mariagrot gelegen aan de Boompjesweg werd ingezegend. Dit uit dankbaarheid dat Oirsbeek redelijk ongeschonden uit de Tweede Wereldoorlog was gekomen. Hiertoe werd in juli 1944 het initiatief genomen door de heren Willy Dols en Peter Kuipers, beiden kerkmeesters van de parochie St.-Lambertus.

Er werd een grotcomité gevormd bestaande uit de volgende personen: de heren Emile Dols als voorzitter, Jan Willem Boesten als secretaris-penningmeester, Jan Leopold Debije, Jan Mathias Brasseé, Edmond Beugels aannemer, Arnold (Noud) Corten, Servaas (Sjir) Roberts, Jan Joseph (Joep) Louvenberg, Renier (Neer) Kusters en uiteraard de kerkmeesters Willy Dols en Peter (Pierre) Kuipers. Het bouwen van de Mariagrot was één der laatste werken, die onder pastoor Joannes Jacobus Max Rhoen (*1868 Bocholtz -+1947 Roermond) ondernomen werden.
In augustus 1944 begon men met het nivelleren van het terrein. Van het terrein Sectie B nummer 269 groot 23 are en 20 centiare werd een deel groot 11 are en 21 centiare aan de kerk verkocht. Het werd door bemiddeling van pastoor Rhoen door de ongehuwde dames Maria Catharina Adelheid Paulssen (* 1865 Gangelt en + 1949 Oirsbeek) en Maria Ludovicia Rosalia Paulssen (* 1874 Gangelt en + 1959 Oirsbeek) wonende in de Schepenbank, ten aan de kerk voor f. 225,- verkocht. De bovengenoemde dames deden de bovengenoemde koopprijs kwijtschenken. Het bedrag dat op 6 november 1944 betaald moest worden bij notaris Ernest Lienaerts te Merkelbeek voor de overschrijving van de akte, groot fl. 69,75, werd voorgeschoten door de kerkmeester Willy Dols.

Het terrein was gelegen aan de Boompjesweg in het buurtschap “het Eindj”. Voorheen leek het een uithoek, nu is het een uitverkoren plek.

Op 30 augustus 1944 werd de eerste gift ontvangen, fl. 10,- van een onbekende gever.

De geldinzameling was gestart. Het is aardig te vermelden hoe de schoolkinderen hieraan hun medewerking verleenden. Overal in de straten en stegen werden kleine Mariagrotjes door de kinderen opgericht met het opschrift: “voor de Mariagrot”.

Dit initiatief had fl. 294,20 opgebracht. Op 5 november van dat jaar werd door een pater van de orde der Montfortanen uit Schimmert in de kerk een vurige preek gehouden over de Mariaverering. De daaropvolgende collecte bracht fl. 2024,75 op. Dit bedrag was bestemd voor de bouw van de Mariagrot.

In die tijd, direct na de oorlog was dit heel veel geld. De kosten voor deze preek bedroegen fl. 25,-. Op 6 november 1944 werd fl. 50,- ontvangen van de “stoppenclub”. Deze club bestond uit een groep jongeren (vrienden) uit Oirsbeek die allen een stop (kurk) bij zich moesten dragen. Als men door een ander clublid werd aangesproken moest men de stop laten zien. Zo niet, dan moest men een boete in een verzamelpotje storten.
In april 1945 kon uiteindelijk het werk beginnen. Onder leiding van Peter Leinders werkzaam bij aannemer Beugels, werd met man en macht gegraven, bomen gekapt, grond afgevoerd etc. Iedereen in het dorp hielp mee. Als er gegraven moest worden werd bijvoorbeeld een beroep gedaan op de schoolkinderen na school, de mijnwerkers na de “sjhieg” (dienst), noem maar op.

De boeren zorgden voor de afvoer van de grond, door paard en kar ter beschikking te stellen, evenals enkele mensen die toen een vrachtwagen hadden. Dit alles werd belangeloos gedaan.

Begin oktober van dat jaar werd een begin gemaakt met het metselwerk. Dat werk werd uitgevoerd door aannemer Edmond Beugels. De grote brokken Kunradersteen werden grof aangeleverd en moesten ter plaatse in pasbare en hanteerbare stenen gekapt worden. Bij dit werk kwam natuurlijk de ervaring van de mijnwerkers goed van pas.

De gehele grot is gemetseld door Frans Meulenberg. Hij was als vakman in dienst van aannemer Beugels. Hij had als vaste handlanger Harry (van Leng-Laurens) Debije.
De Kunradersteen moest gelegd (gemetseld) worden zoals hij “geboren” was.
Bij al deze activiteiten bleef de plaatselijke toneelvereniging niet achter. Er werden diverse extra uitvoeringen gegeven en de opbrengst was voor de Mariagrot. Op 2 april 1945 mocht het comité fl. 1133,- op de rekening bijschrijven. De kosten van het drukwerk van het programma, auteursrechten en huur stoelen te Amstenrade groot fl. 179,65, waren voor het grot-comité. Ook de parochiegemeenschap Doenrade liet zich niet onbetuigd zij schonk fl. 210,25
In 1945 nam pastoor Rhoen zijn ontslag. Gebukt onder de last der jaren, vestigde hij zich bij de zusters in het St.-Annagesticht te Echt. Op 8 februari 1947 is hij overleden in het ziekenhuis te Roermond. Hij werd opgevolgd door Pastoor Petrus Josephus Mathias Wolfs (* 1899 Eijsden - + 1958 Oirsbeek). Wolfs kwam op 14 oktober 1945 naar Oirsbeek en onder zijn bezielende leiding werd alles voortgezet.
 
Het beeld in de Mariagrot werd vervaardigd door beeldhouwer Charel Vos uit Maastricht. Het beeld werd geschonken door de R.K. Toneelvereniging Oirsbeek. De prijs bedroeg fl. 1000,-. De Mariagrot werd toegewijd aan O.L.V. van Fatima (Portugal), de moeder van de vrede.
 
Op Hemelvaartsdag donderdag 30 mei 1946 vond onder grote publieke belangstelling van o.a. schoolkinderen, kerkelijk zangkoor, de fanfare St.-Gerlachus, de schutterij St.-Lambertus en andere verenigingen uit Oirsbeek en verder pastoors en kapelaans uit de omliggende kerkdorpen, de inzegening plaats van de Mariagrot. De preek werd gehouden door pater Budé en de gehouden collecte bracht fl. 370,- op.
 
De totale bouwkosten van de grot bedroegen fl. 8889.98,-. Tot en met 26 juni 1946 bedroegen de totale inkomsten fl. 6385,31. Er was dus een nadelig saldo.
Op 27 juni 1946 besloten de comitéleden van de Mariagrot elk fl. 100,- te voteren ter dekking van het nadelig saldo van fl. 2504,67. Het geld werd renteloos voorgeschoten en zou zodra de inkomsten het toelieten, geleidelijk worden terugbetaald aan de leden. De heren kerkmeester Pierre Kuipers en Willy Dols waren de laatste leden, zij kregen hun geld pas terugbetaald op 10 oktober 1955, goed tien jaar later.
Verder blijkt uit aantekeningen dat elk jaar op 15 augustus, Maria Hemelvaart, aan de grot de hoogmis wordt opgedragen met ziekenzegening.

Op 6 november 1966 wordt de kerkmeester en organist Jos (Zef) Dols tot voorzitter benoemd na het overlijden van zijn broer en hoofd van de school Emile Dols. In november 1966 werden 18 nieuwe zitbanken besteld, welke op 24 april 1967 werden geplaatst. De grot had veel te lijden van mijnschade, welke onkosten werden geschat op fl. 210,-. Deze schade werd hersteld door de heer Johannes Kicken uit de Gracht. 

Nadien zijn lid geworden van het grot-comité de heren: Joep Offermanns, Jan Kuipers, Wiel Zelissen, Carl Beckers en Joseph (Zef) Meulenberg.
In 1970 kregen de houten zitbanken en het ijzeren hekwerk een grondige schilderbeurt van schilder Jo Wintjens uit de Gracht, voor de prijs van fl. 510,-
 

Sinds 1975 kreeg het grot-comité een jaarlijkse subsidie van de gemeente van fl. 200,- voor het onderhoud. van de grot. In de winter werden de zitbanken en kerststal kosteloos opgeslagen in de schuur van landbouwer Giel Vossen. In 1991 werden de oude zitbanken vervangen door nieuwe welke fl. 2220,- kosten.
Maar zoals alle bouwwerken in de loop der jaren groot onderhoud nodig hebben , had de grot dit ook. Muren begonnen af te brokkelen etc. Tevens moest de grot toegankelijk gemaakt worden voor minderinvaliden en rolstoelgebruikers. Na twee jaar van voorbereiding en plannen maken werd in april 1998 gestart met een geldinzamelingsactie.
 

Op 16 juni 1999 kon aannemer Bouwcombinatie Goessens uit Schinnen starten met de onderhoudswerkzaamheden. De comitéleden deden hand- en spandiensten om de prijs zo laag mogelijk te houden. Dat leverde hun dan ook bijna fl. 10.000,- op.

Op 15 augustus 1999 vond om 10.30 uur aan de feestelijk versierde grot een twee heren Mis met ziekezegening en “kroetwusch” wijding plaats, met medewerking van het Kerkelijk Gemengd Zangkoor, Koninklijke Schutterij St.-Lambertus en de harmonie      St.-Gerlachus en ruim 350 belangstellenden. Vooral als men weet dat de laatste ziekenzegening aan de Mariagrot 25 jaar geleden was.

Oirsbeek, januari 2010

Opgesteld door Wim Douven